شناخت سه لایه ویرایش کمک میکند پیش از سفارش کار، نیاز متن و حدود مسئولیت ویراستار روشن شود.
هر متن به یک نوع ویرایش نیاز ندارد
گاهی نوشتهای از نظر املایی درست است، اما خواننده نمیفهمد استدلال آن به کجا میرسد. گاهی هم ساختار مقاله خوب است و فقط فاصلهها، نشانهها و شیوه نوشتن اصطلاحات یکدست نیست. بنابراین بهتر است به جای درخواست کلی «اصلاح متن»، مشکل نوشته را دقیق توصیف کنیم. مخاطب، هدف انتشار و وضعیت پیشنویس، دامنه ویرایش را تعیین میکنند.
ویرایش فنی؛ نظم در جزئیات
در ویرایش فنی، شکل ارائه متن بررسی میشود: املا، فاصله و نیمفاصله، نشانهگذاری، اعداد، عنوانها و هماهنگی ارجاعات. برای مثال، اگر نام یک کتاب در بخشهای مختلف به چند شکل آمده باشد، باید یک صورت ثابت انتخاب شود. داشتن شیوهنامه کوتاه باعث میشود این تصمیمها در سراسر اثر تکرارپذیر باشند.
ویرایش زبانی؛ جمله روشنتر
ویرایش زبانی به واژهگزینی، ساخت جمله و پیوند بندها میپردازد. جمله «انجام بررسی موضوع توسط گروه صورت گرفت» را میتوان به «گروه موضوع را بررسی کرد» تبدیل کرد. این تغییر، عامل کار را آشکار میکند و از واژههای اضافی میکاهد. بااینحال، سادهسازی نباید اصطلاح تخصصی یا لحن مطلوب نویسنده را از بین ببرد.
ویرایش محتوایی؛ انسجام فکر
در این سطح، ترتیب مطالب، تکرارها، شکافهای استدلال و تناسب مثالها بررسی میشود. ویراستار ممکن است پیشنهاد کند تعریف یک مفهوم پیش از کاربرد آن بیاید یا ادعایی بدون شاهد بازنویسی شود. در متن تخصصی، پرسش درباره صحت یک گزاره باید به نویسنده یا متخصص مربوط ارجاع داده شود؛ تغییر خاموش دادهها راه مناسبی نیست.
پیش از شروع توافق کنید
یک نمونه کوتاه برای ویرایش بفرستید و درباره سطح کار، زمان تحویل، شیوه ثبت تغییرات و تعداد بازبینیها توافق کنید. خروجی مناسب میتواند شامل نسخه دارای تغییرات، نسخه پاک و فهرست پرسشها باشد. این سه خروجی به نویسنده کمک میکنند تصمیمهای ویرایشی را ببیند و درباره تغییرهای مهم نظر بدهد.